३१ डिसेंबर, दिवस ३६५ वा, नित्य पारायण, सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय १८ वा, ओवी १७७६ ते १८१० सार्थ तुकाराम गाथा अभंग ४३६९ ते ४५८४

“३१ डिसेंबर” सार्थ ज्ञानेश्वरी व संत तुकाराम महाराज सार्थ अभंग गाथा पारायण

हे पारायण पाहण्यासाठी आणि ऐकण्यासाठी🎧
“वारकरी रोजनिशी चॅनल पाहा” 🔊📢

Sartha Gatha + Dnyaneshwari Nitya Parayan 31 December
” राम कृष्ण हरी “
आज दिनांक ३१ डिसेंबर असून
आजच्या पारायणात “सार्थ ज्ञानेश्वरीच्या १८ व्या अध्यायातील 25 ओव्या आणि
संत जगद्गुरु तुकाराम महाराज यांच्या अभंग गाथातील १२ अभंग, आज अभंग XX ते XX चे पारायण आपण करणार आहोत.
३१ डिसेंबर, नित्य पारायण, सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय १८ वा, ओवी १७७६ ते १८१०,

1776-18
पाहा पा माते तुम्हा सांगडे । माहेर तेणे सुरवाडे । ग्रंथाचे आळियाडे । सिद्धी गेले ॥1776॥
पहा की, आपल्यासारखे माहेर मला प्राप्त झाल्यामुळे माझा ग्रंथविषयक बुद्धींतील आग्रह सुखाते सिद्धीस गेला. 76
1777-18
जी कनकाचे निखळ । वोतू येईल भूमंडळ । चिंतारत्नी कुळाचळ । निर्मू येती ॥1777॥
अहो, सर्व पृथ्वीगोल सुवर्णाचा करिता येईल, चिंतामणीचे पर्वत निर्माण करिता येतील, 77
1778-18
सातांही हो सागरांते । सोपे भरिता अमृते । दुवाड नोहे तारांते । चंद्र करिता ॥1778॥
सप्तही सागर अमृताने सहज भरिता येतील किंवा जितक्या चांदण्या आहेत त्यांचे चंद्र बनविणेही कठीण नाही. 78
1779-18
कल्पतरूचे आराम । लाविता नाही विषम । परी गीतार्थाचे वर्म । निवडू न ये ॥1779॥
कल्पतरूंच्या बागा लावणे कठीण नाही; (हे सर्वं संभवेल) पण, गीतार्थाचे रहस्य समजणार नाही. 79
1780-18
तो मी येकु सर्व मुका । बोलोनि मऱ्हाठिया भाखा । करी डोळेवरी लोका । घेवो ये ऐसे जे ॥1780॥
मनुष्याने सर्व लोकांना उघडया डोळ्यांनी ग्रहण करिता येईल असा मराठी भाषेत लिहावा. 1780
मुख्यसूची ओव्या श्लोक शब्दकोश व्यक्ती मदत PDF&अॅप दृष्टांत

1781-18
हा ग्रंथसागरु येव्हढा । उतरोनि पैलीकडा । कीर्तिविजयाचा धेंडा । नाचे जो का ॥1781॥
हा एवढा मोठा ग्रंथसागर उतरून जाऊन पलीकडे जो कीर्तीविजयध्वज फडकत आहे81
1782-18
गीतार्थाचा आवारु । कलशेसी महामेरु । रचूनि माजी श्रीगुरु- । लिंग जे पूजी ॥1782॥
अशाप्रकारे गीतेच्या अर्थरूप मंदिराची रचना करून अखेरचा कळस किंवा शिखर म्हणून अठराव्या अध्यायाची योजना करून त्यात श्रीगुरूरूपी शिवलिंग स्थापून त्याची मी पूजा करितो. 82
1783-18
गीता निष्कपट माय । चुकोनि तान्हे हिंडे जे वाय । ते मायपूता भेटी होय । हा धर्म तुमचा ॥1783॥
गीता ही निष्कपट प्रेम करणारी माउली होय; तिची चुकामुक होऊन जो मी तान्ह्या मुलाप्रमाणे व्यर्थं भटकत होतो त्या मायलेकांची गाठ घालून दिलीत ही आपली कृपा होय. 83
1784-18
तुम्हा सज्जनांचे केले । आकळुनी जी मी बोले । ज्ञानदेव म्हणे थेंकुले । तैसे नोहे ॥1784॥
तुम्हा सज्जनांच्या कृपेने जसे गीतार्थाचे आकलन झाले, तसे मी बोललो असलो तरी ती काही सामान्य कृति नव्हे. 84
1785-18
काय बहु बोलो सकळा । मेळविलो जन्मफळा । ग्रंथसिद्धीचा सोहळा । दाविला जो हा ॥1785॥
उपकार किती म्हणून सांगावे ? आपल्या कृपेने ग्रंथ सिद्धीस जाऊन जो हा सोहळा मी पहात आहें, त्याने माझ्या जन्माचे साफल्य झाले आहे. 85

1786-18
मिया जैसजैसिया आशा । केला तुमचा भरवसा । ते पुरवूनि जी बहुवसा । आणिलो सुखा ॥1786॥
तुम्हा सज्जनांवर पूर्ण भरवसा ठेवून ज्या ज्या कृपेची मी आशा धरून राहिलो ती सर्व आपण सफल करून मला सुखी केले आहे 86
1787-18
मजलागी ग्रंथाची स्वामी । दुजी सृष्टी जे हे केली तुम्ही । ते पाहोनि हांसो आम्ही । विश्वामित्रातेही ॥1787॥
महाराज, मजलागी म्हणजे माझ्याकडून ही ग्रंथरूपी दुसरी सृष्टि जी तुम्ही निर्माण केली, ती पाहून आम्हाला विश्वामित्राच्या प्रतिसृष्टीचेही कौतुक वाटत नाही. 87
1788-18
जे असोनि त्रिशंकुदोषे । धातयाही आणावे वोसे । ते नासते कीजे की ऐसे । निर्मावे नाही ॥1788॥
ती नश्वर सृष्टि त्रिशंकू राजाच्या उद्देशाने व ब्रह्मदेवाला कमीपणा आणण्याच्या हेतूने त्यांनी निर्माण केली; पण आपली कृति निर्हेतुक व शाश्वत आहे 88
1789-18
शंभू उपमन्युचेनि मोहे । क्षीरसागरूही केला आहे । येथ तोही उपमे सरी नोहे । जे विषगर्भ की ॥1789॥
शंकरांनी भक्त उपमन्यूसाठी क्षीरसागर उत्पन्न केला, पण तीही उपमा आपल्या कृपेला अपुरी पडते, कारण, त्या सागराच्या पोटात विष आहे. 89
1790-18
अंधकारु निशाचरा । गिळिता सूर्ये चराचरा । धावा केला तरी खरा । ताउनी की तो ॥1790॥
अंधकाररूपी राक्षस चराचराला त्रास देत असता त्या चरचराचा धावा, सूर्याने ताऊन पुरविला (अंधकार नाशिला); पण त्यात उष्णतेच ताप झाला. 1790
मुख्यसूची ओव्या श्लोक शब्दकोश व्यक्ती मदत PDF&अॅप दृष्टांत

1791-18
तातलियाही जगाकारणे । चंद्रे वेचिले चांदणे । तया सदोषा केवी म्हणे । सारिखे हे ॥1791॥
चंद्राने आपल्या चांदण्याला खर्ची घालून जगाचा ताप शान्त केला हे खरे, पण त्या कलंकयुक्त चंद्राची उपमा ह्या ग्रंथाला कशी द्यावी ? 1791
1792-18
म्हणौनि तुम्ही मज संती । ग्रंथरूप जो हा त्रिजगती । उपयोग केला तो पुढती । निरुपम जी ॥1792॥
म्हणून, तुम्ही संतांनी मजकडून त्रैलोक्याला उपयोग व्हावा असा जो ग्रंथ निर्मिला तो निरुपम होय. 92
1793-18
किंबहुना तुमचे केले । धर्मकीर्तन हे सिद्धी नेले । येथ माझे जी उरले । पाईकपण ॥1793॥
किंबहुना, माझे हे गीताधर्म कीर्तन सिद्धीस गेले हे केवळ आपल्या कृपेचे फल होय; मी आता करण्यासारखे एकच काम मजकडे उरले आहे; ते म्हणजे आपली सेवा हे होय. 93
1794-18
आता विश्वात्मके देवे । येणे वाग्यज्ञे तोषावे । तोषोनि मज द्यावे । पसायदान हे ॥1794॥
आता, सर्व विश्वाचा आत्मा जो परमेश्वर याने ह्या माझ्या वाग्यज्ञरूप सेवेने प्रसन्न होऊन मजवर हा प्रसाद करावा. 94
1795-18
जे खळांची व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मी रती वाढो । भूता परस्परे पडो । मैत्र जीवाचे ॥1795॥
खलजनांच्या दुष्ट बुद्धीला पालट पडून त्यांना सत्कर्माची आवड उत्पन्न व्हावी व सर्व भूतांच्या ठिकाणी परस्पराबद्दल मित्रभाव नांदावा. 95

1796-18
दुरिताचे तिमिर जावो । विश्व स्वधर्मसूर्ये पाहो । जो जे वांछील तो ते लाहो । प्राणिजात ॥1796॥
पातकरूप अंधकाराचा नाश होऊन जगात धर्मरूप सूर्याच उदय असो व प्राणिमात्रांच्या सदिच्छा फलद्रूप होवोत. 96
1797-18
वर्षत सकळमंगळी । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी । अनवरत भूमंडळी । भेटतु भूता ॥1797॥
ईश्वरनिष्टांचा समुदाय भूतलावर सकल मंगलांचा अखंड वर्षाव करीत असलेला सर्व भेटो. 97
1798-18
चला कल्पतरूंचे अरव । चेतना चिंतामणीचे गाव । बोलते जे अर्णव । पीयूषाचे ॥1798॥
ती संतमंडळी म्हणजे चालते कल्पतरूचे बाग चेतन चिंतामणीचे गाव व अमृताचे बोलते समुद्रच होत. 98
1799-18
चंद्रमे जे अलांछन । मार्तंड जे तापहीन । ते सर्वाही सदा सज्जन । सोयरे होतु ॥1799॥
निष्कलंक चंद्र, अतापदायी सूर्य, असे जे सज्जन ते सर्व लोकांच्या प्रेमाचे स्थान असो. 99
1800-18
किंबहुना सर्वसुखी । पूर्ण होऊनि तिही लोकी । भजिजो आदिपुरुखी । अखंडित ॥1800॥
किंबहुना, त्रैलोक्य सुखी होऊन त्यांनी विश्वपालक जो आदिपुरुष त्याचे अखंड भजन करावे. 1800
मुख्यसूची ओव्या श्लोक शब्दकोश व्यक्ती मदत PDF&अॅप दृष्टांत

1801-18
आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषी लोकी इये । दृष्टादृष्ट विजये । होआवे जी ॥1801॥
आणि विशेषत: येथे हाच ग्रंथ ज्यांनी आपले उपजीव्य मानिले आहे (सर्वाधार, तारक) त्यांना दृष्ट व अदृष्ट विजयसुखाचा लाभ घडत जावा. 1801
1802-18
तेथ म्हणे श्रीविश्वेशरावो । हा होईल दानपसावो । येणे वरे ज्ञानदेवो । सुखिया झाला ॥1802॥
तेव्हा सद्गुरू निवृत्तिनाथ प्रसन्न होऊन म्हणाले, ” तथास्तु ‘; तुझी ही इच्छा सफल होईल असा तुला प्रसाद आहे; त्यायोगे ज्ञानेश्वर महाराज सुखी झाले. 2
1803-18
ऐसे युगी परी कळी । आणि महाराष्ट्रमंडळी । श्रीगोदावरीच्या कूली । दक्षिणलिंगी ॥1803॥
याप्रमाणे कलियुगांत, महाराष्ट्र देशांत, गोदावरीच्या दक्षिण तीरावर, 3
1804-18
त्रिभुवनैकपवित्र । अनादि पंचक्रोश क्षेत्र । जेथ जगाचे जीवनसूत्र । श्रीमहालया असे ॥1804॥
त्रिभुवनात पवित्र असलेले अनादि पंचक्रश क्षेत्र (नेवासे) येथे सर्व जगाचे जीवनसूत्र श्रीमहालय (मोहनीराज) आहे. 4
1805-18
तेथ यदुवंशविलासु । जो सकळकळानिवासु । न्यायाते पोषी क्षितीशु । श्रीरामचंद्रु ॥1805॥
त्या क्षेत्रांत यदुवंशाला भूषणभूत व सकलकलांचे स्थान असा न्यायनिष्ठ रामराजा होता. 5

1806-18
तेथ महेशान्वयसंभूते । श्रीनिवृत्तिनाथसुते । केले ज्ञानदेवे गीते । देशीकार लेणे ॥1806॥
तेथे श्रीशंकरांपासून ज्यांची परपरा चालत आलेली आहे असे श्रीनिवृत्तिनाथ महाराज ह्यांचा शिष्य ज्ञानेश्वर ह्याने गीतेला देशी भाषेचा अलंकार चढविला. (रूप दिले) 6
1807-18
एवं भारताच्या गावी । भीष्मनाम प्रसिद्ध पर्वी । श्रीकृष्णार्जुनी बरवी । गोठी जे केली ॥1807॥
ह्याप्रमाणे, भारतांतील प्रसिद्ध भीष्मपर्वात श्रीकृष्णार्जुनांचा जो गोड संवाद झाला. 7
1808-18
जे उपनिषदांचे सार । सर्व शास्त्रांचे माहेर । परमहंसी सरोवर । सेविजे जे ॥1808॥
जो उपनिषदांचे सार व शास्त्रांचे आद्यस्थान (माहेरघर) व परमहंसांचे क्रीडासरोवरच होय, 8
1809-18
तिये गीतेचा कलशु । संपूर्ण हा अष्टादशु । म्हणे निवृत्तिदासु । ज्ञानदेवो ॥1809॥
निवृत्तिनाथशिष्य ज्ञानदेव महाराज म्हणतात, त्या गीतेचा. अठरावा अध्याय हा कलश म्हणजे शेवटचा अध्याय होय. 9
1810-18
पुढती पुढती पुढती । इया ग्रंथपुण्यसंपत्ती । सर्वसुखी सर्वभूती । संपूर्ण होईजे ॥1810॥
ह्या ग्रंथाच्या पुण्यरूपसंपत्तीने सर्व जीवमात्रांना उत्तरोत्तर संपूर्ण सुखप्राप्ति होवो. 10
1811-18
शकेबाराशते बारोत्तरे । तै टीका केली ज्ञानेश्वरे । सच्चिदानंदबाबा आदरे । लेखकु जाहला ॥1811॥
शके1212 मध्ये ज्ञानेश्वर महाराजांनी ही टीका केली ती सच्चिदानंद बाबांनी आदरपूर्वक लिहिली. 1811

॥ इति श्रीज्ञानदेवविरचिताया भावार्थदीपिकायां मोक्षसंन्यासयोगोनाम अष्टादशोऽध्यायः ॥18॥
॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
॥ भग्वद्गीतगीता श्लोक :-78॥ ॥ ज्ञानेश्वरी ओव्या :- 1810॥

श्री एकनाथ महाराजांनी ज्ञानेश्वरी ग्रंथ संशोधन केल्यानंतर ज्ञानेश्वरी संबंधाने केलेल्या ओव्या.

श्रीशकेपंधराशे साहोत्तरी । तारणनामसंवत्सरी । एकाजनार्दने अत्यादरी । गीता-ज्ञानेश्वरी प्रतिशुद्ध केली ॥1॥
शके1506 तारणनाम संवत्सरामध्ये श्रीजनार्दन महाराजांचे शिष्य एकनाथ महाराज ह्यांनी गीता ज्ञानेश्वरीची प्रत शुद्ध केली. 1
ग्रंथ पूर्वींच अतिशुद्ध । परी पाठांतरी शुद्ध अबद्ध । तो शोधूनिया एवंविध । प्रतिशुद्ध सिद्धज्ञानेश्वरी ॥2॥
ग्रंथ मूळचाच अतिशुद्ध होता. परंतु लोकातील पाठभेदाने क्वचित् शुद्धतेला बाध आला होता. तो पाठभेद शुद्ध करून आता ह्याप्रमाणे ज्ञानेश्वरीची प्रत शुद्ध झाली आहे. 2
नमो ज्ञानेश्वरा निष्कलंका । जयाची गीतेची वाचिता टीका । ज्ञान होय लोका । अतिभाविका ग्रंथार्थिया ॥3॥
ज्यांची गीतेवरील टीका (ज्ञानेश्वरी) वाचली असता, गीतार्थाच्या अर्थाविषयी आर्त असलेल्या भाविक लोकांना ज्ञानप्राप्ति होते, त्या अतिपवित्र ज्ञानेश्वर महाराजांना नमस्कार असो 3
बहुकाळपर्वणी गोमटी । भाद्रपदमास कपिलाषष्ठी । प्रतिष्ठानी गोदातटी । लेखनकामाठी संपूर्ण जाली ॥4॥
फार वर्षांनी येणान्या भाद्रपद महिन्यातील कपिलाषष्ठीच्या पर्वणीचे सुयोगावर गोदातीर पैठणक्षेत्रांत प्रत शुद्ध करणे समाप्त झाले. 4
ज्ञानेश्वरीपाठी । जो ओवी करील मऱ्हाटी । तेणे अमृताचे ताटी । जाण नरोटी ठेविली ॥5॥
ज्ञानेश्वरीच्या मूळच्या पाठात जो पदरची ओवी प्रक्षिप्त करील (मराठी भाषेत) त्याने अमृताच्या ताटांत नरोटी (करवटी) ठेवण्या सारखेच होय. 5

श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
॥ शुभं भवतु ॥
॥ श्री परमात्मने नमः ॥ ॥ तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥

येथे सार्थ अभंग गाथ्यातील ७० अभंग टाकावे.

सार्थ ज्ञानेश्वरी, ज्ञानेश्वरी पारायण, ज्ञानेश्वरी वाचन, वाचावी ज्ञानेश्वरी, ज्ञानेश्वरीचे पारायण, संत ज्ञानेश्वर, Sartha Dnyaneshwari, Dnyaneshwari Parayan, Dnyaneshwari Wachan, Dnyaneshwari vachan, wachavi Dnyaneshwari, Dnyaneshwariche Parayan, Sant Dnyaneshwar,
Sant Tukaram Abhang Gatha, Tukaram Abhang Gatha, Tukaram Gatha, Tukaram Sartha Abhang Gatha, Sant Tukaram Abhang Gatha Parayan, Sant Tukaram Gatha Parayan, Tukaram Gatha Parayan, Sant Tukaram Sartha Gatha Parayan, Tukaram Sartha Gatha Parayan, Sartha Gatha Parayan,
संत तुकाराम अभंग गाथा, तुकाराम अभंग गाथा, तुकाराम गाथा, तुकाराम सार्थ अभंग गाथा, संत तुकाराम अभंग गाथा पारायण, संत तुकाराम गाथा पारायण, तुकाराम गाथा पारायण, संत तुकाराम सार्थ गाथा पारायण, तुकाराम सार्थ गाथा पारायण, सार्थ गाथा पारायण.